بسمه تعالی

بنام آنکه جــان را فکـــرت آمـــوخت         چــــراغ دل بنــــور جــــان برافروخت

گلشن راز اگر چه کتابی است کوچک ولی دارای مطالبی است عرفانی و نکاتی جالب از عالم روحانی، هر کس با تصوف و عرفان و ادبیات ایران سر و کاری داشته و دارد از مضامین آن کتاب بهره ور شده و به فصاحت لفظ و بلاغت معنی آن پی برده و میداند پایه علمی و مایه ی عرفانیش تا چه حدست.

یکی دریاست هستی نطق ساحل          صـــدف حــرف و جــواهـر دانش دل

بهـــر مــوجی هـــزاران در شــــهوار         بـــرون ریــــزد ز نقل و نص و اخبـــار

مرحوم استاد شهید مطهری در کتاب علوم انسانی ص 118 فرموده:

شیخ محمود شبستری آفریننده منظومه عرفانی بسیار عالی موسوم به گلشن راز این منظومه یکی از کتب بسیار عالی به شمار می آید و نام سرایندۀ خویش را جاوید ساخته است شرحهای زیادی بر آن نوشته است.

شاید از همه بهتر شرح شیخ محمد لاهیجی است که چاپ شده و در دسترس است. مرگ شبستری در حدود سال 720 واقع شده.

و در کتاب انسان کامل شهید مطهری ص 129 "مگر شبستری نیست که در آن منظومه بسیار بسیار عالی و راقی خودش که واقعا شاهکاری است در عالم انسانیت که می گوید:

بنام آنکـــه جــــان را فکـرت آموخت        چـــــــراغ جان بنور دل بـــرافــروخت

زفضلش هـر دو عــــالم گشت رون         زفیــض خــاک آدم گشت گلشــــن

تا میرسد به اینجا:

بنـــــزد آنکه جانش در تجلی است          همه عـــالم کتـاب حقتعالی است"

))شرح حال شیخ محمود شبستری((

جناب نجم الدین شیخ محمود شبستری تولدش حدود سال 687 هجری قمری و وفاتش سنه 720 در سن سی و سه سالگی آن عارف بزرگ در زادگاهش شبستر مدفون گردید. او بسیاری از ممالک اسلامی را سیر و سیاحت کرده و در عنفوان جوانی دانای علوم زمان بود. عارفی وارسته و حکیمی شایسته و فقیهی بصیر و دانشمندی کم نظیر بوده مدتی در شهر کرمان سکونت داشته و در آن دیار ازدواج کرده و صاحب فرزند شده، آثاری به نظم و نثر از آنجناب باقی مانده.

مثنوی گلشن راز مثنوی سعادت نامه، شاهد نامه، رساله ی مرات  المحققین، کنزالحقایق، حق الیقین و آثاری دیگر.

سبب تحریر گلشن راز چنین بوده است که امیر حسین حسینی هروی خراسانی مرید و خلیفه ی شیخ بهاء الدین زکریای ملتانی نامه ای برای شیخ محمود شبستری نوشت و سئوالاتی از آن عارف واقف در تصوف و عرفان و حقایق دین کرد که گلشن راز جواب سئوالات آن عارف نامدار دیار خراسان است درباره اش شبستری چنین فرمود:

بزرگی کاندر آنجا هست مشهور         باقسام هنـر چون چشمه ی نور

همه اهل خــــراسان از که و مه          در این عصــر از همه گفتند به او

رضا قلیخان هایت در تذکره ریاض العارفین وفات حسینی هروی را سال 728 هجری در هرات دانسته، شرح حال بزرگان را در آثار و کلام و بیان آنان باید جستجو کرد نه در تاریخ تولد و وفات و نام و نشان.

در سخن پنهان شدم چون رنگ و بو در برگ گل 

میل دیدن هـــر که دارد در سخــن بینــــد مـــرا

بهترین شرح گلشن راز شرح شیخ محمد لاهیجی است که بچاپ رسیده.

حسین حماسیان (صابر کرمانی)

61/2/15

گلشن راز شامل: مقدمه و اشعار شیخ محمود شبتری

اثر: شیخ محمود شبستری((نجم الدین))

به اهتمام: صابر کرمانی

تاریخ انتشار : چاپ اول 1361 خورشیدی

ناشر: کتابخانه طهوری